Green Office เทคนิคตกแต่งภายในสำนักงาน รักษ์โลกแบบยั่งยืน

Key Takeaway

• Green Office คือการวางแผนออกแบบและจัดการสภาพแวดล้อมภายในสำนักงานให้เอื้อต่อการทำงานและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมให้น้อยที่สุด เน้นการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและจำเป็น การจัดการของเสียอย่างถูกวิธีและมีประสิทธิภาพ
• หัวใจของการออกแบบและตกแต่งภายในสำนักงานเพื่อความยั่งยืน ได้แก่ ออกแบบให้อยู่สบายและดีต่อสุขภาพด้วย Passive Design ใช้วัสดุที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เพิ่มพื้นที่สีเขียว และใช้ช่องเปิดอาคารเพื่อหมุนเวียนอากาศ (Natural Ventilation)
• WELL เป็นมาตรฐานการออกแบบสำนักงานที่เน้นการส่งเสริมสุขภาวะและความเป็นอยู่ที่ดีของผู้อยู่อาศัย ในขณะที่ LEED เน้นการออกแบบที่รับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมและใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ
• เทคนิคทำให้ออฟฟิศกลายเป็นสำนักงานเพื่อความยั่งยืน เริ่มจากสำรวจพื้นที่ เข้าใจพฤติกรรมการใช้งานจริง วางแผนกับบริษัทรับออกแบบสำนักงาน และประเมินงบประมาณในระยะสั้นและระยะยาว

---

การออกแบบสำนักงานไม่ใช่แค่การสร้างพื้นที่ทำงานที่สวยงามและสะดวกสบายอีกต่อไป แต่ยังต้องคำนึงถึงสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตของพนักงานไปพร้อมๆ กัน Green Office หรือการออกแบบตกแต่งภายในสำนักงานที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมจึงกลายเป็นมาตรฐานใหม่ที่หลายองค์กรต่างให้ความสำคัญ เพราะตอบโจทย์ทั้งการทำงาน ลดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและส่งเสริมภาพลักษณ์องค์กร บทความนี้จะแนะนำ Green Office พร้อมแนวคิด Passive Design และการเลือกใช้วัสดุรีไซเคิล เพื่อความยั่งยืน

ทำความเข้าใจ Green Office แนวคิดสำนักงานรักษ์โลกแบบยั่งยืน

Green Office คือการออกแบบและจัดการสภาพแวดล้อมภายในสำนักงานให้เอื้อต่อการทำงาน พร้อมลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมให้ได้มากที่สุด โดยเน้นการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและเท่าที่จำเป็น จัดการของเสียอย่างถูกวิธีและมีประสิทธิภาพ รวมถึงเลือกใช้อุปกรณ์สำนักงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ชะลอภาวะโลกร้อน และส่งเสริมสุขภาพที่ดีของผู้ใช้งาน

หากต้องการออกแบบหรือเปลี่ยนองค์กรเป็น Green Office สำนักงานรักษ์โลกแบบยั่งยืนอย่างเป็นทางการ จะต้องผ่านการประเมินและได้รับการรับรองจากกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย หรือได้รับการรับรองจาก WELL และ LEED

ประโยชน์ของการออกแบบ Green Office สำนักงานรักษ์โลก

การออกแบบหรือตกแต่งภายในสำนักงานให้รักษ์โลก เป็นสิ่งสำคัญที่หลายองค์กรต่างให้ความสนใจ โดยมีประโยชน์ ดังนี้

• ตอบโจทย์ด้านความยั่งยืน (Sustainability Targets) ช่วยให้ธุรกิจบรรลุเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (ESG) ที่นอกจากเป็นข้อกำหนดทางกฎหมายแล้ว ยังสะท้อนถึงความรับผิดชอบต่อโลกและสังคม
• ลดต้นทุนการดำเนินงาน โดยอาคารที่ออกแบบหรือตกแต่งภายในสำนักงานให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม สามารถช่วยลดค่าใช้จ่ายการดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• ดึงดูดลูกค้าที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม การทำงานในสำนักงานสีเขียวสะท้อนว่าองค์กรใส่ใจความยั่งยืน สร้างความเชื่อมั่น ดึงดูดลูกค้าที่มีจุดยืนด้านสิ่งแวดล้อม และเพิ่มอัตราการเช่าอาคารเพิ่มขึ้น
• เสริมภาพลักษณ์และความน่าเชื่อถือขององค์กร เป็นการสร้างความแตกต่างและเพิ่มความโดดเด่นในตลาดมากขึ้น
• ส่งเสริมสุขภาวะที่ดี การออกแบบออฟฟิศสไตล์ Biophilic Design ที่นำธรรมชาติเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ทำงาน ช่วยเสริมสุขภาพกายและใจ เพิ่มความสุข และทำให้พนักงานมีความสุขกับการทำงานมากขึ้น
• รักษาพนักงานที่มีคุณภาพ เนื่องจากในปัจจุบันคนต่างตระหนักถึงสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ทำให้หลายคนต่างมองหาองค์กรที่มีนโยบาย หรือการออกแบบที่สอดคล้องกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

หัวใจสำคัญของการออกแบบสำนักงานเพื่อความยั่งยืน

ในการออกแบบสำนักงานเพื่อความยั่งยืน ก่อนออกแบบควรคำนึงถึงหัวใจสำคัญของการออกแบบ เพื่อให้ตอบโจทย์สำนักงานรักษ์โลกมากขึ้น ดังนี้

ออกแบบให้อยู่สบาย ดีต่อสุขภาพ (Passive Design)

Passive Design คือแนวทางการออกแบบตกแต่งภายในสำนักงานที่มุ่งใช้ประโยชน์จากบริบทแวดล้อมและเงื่อนไขทางธรรมชาติของพื้นที่ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด โดยครอบคลุมตั้งแต่การวางผังพื้นที่ (Layout Planning) การกำหนดรูปทรงและสัดส่วนของอาคาร การควบคุมอุณหภูมิภายใน การจัดแสงสว่าง การระบายอากาศ ไปจนถึงการใช้ภูมิอากาศและสภาพแวดล้อมของทำเลที่ตั้งเพื่อสร้างความสบายในการอยู่อาศัย การออกแบบตามแนวคิด Passive Design จึงมีบทบาทสำคัญทั้งในด้านการเพิ่มคุณภาพชีวิตผู้ใช้อาคาร และการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นรูปธรรม 

ตัวอย่างการนำ Passive Design ไปใช้

• การออกแบบอาคารให้มีทิศทางและรูปแบบที่รับลมและแสงธรรมชาติอย่างเหมาะสม เพื่อช่วยลดการใช้พลังงานทำความเย็นและไฟฟ้า
• การติดตั้งหน้าต่างบานใหญ่หรือช่องระบายอากาศ เพื่อเพิ่มการไหลเวียนของอากาศธรรมชาติ ลดความชื้นและความร้อนภายในสำนักงาน
• ใช้วัสดุก่อสร้างที่มีคุณสมบัติสะท้อนความร้อนหรือเก็บความเย็น เช่น หลังคาสีอ่อนหรือวัสดุฉนวนกันความร้อน
• การออกแบบพื้นที่สีเขียวรอบอาคาร เพื่อช่วยลดความร้อนสะสมและปรับปรุงคุณภาพอากาศ
• การจัดวางผังอาคารและเฟอร์นิเจอร์ให้อากาศและแสงสามารถเข้าถึงพื้นที่ทำงานได้อย่างเต็มที่ เพิ่มความสบายและสุขภาพที่ดีของผู้ใช้งาน

เลือกใช้วัสดุที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

• กระดาษสำนักงานที่ได้รับการรับรองฉลากเขียว เช่น กระดาษถ่ายเอกสารกระดาษรีไซเคิล
• วัสดุก่อสร้างจากวัสดุรีไซเคิลหรือวัสดุธรรมชาติ เช่น ไม้ไผ่ ไม้คอร์ก อิฐจากเศษไม้และพลาสติกรีไซเคิล
• วัสดุปิดผิวจากเศษกระดาษ (PaperClay) ซึ่งมีรอยเท้าคาร์บอนต่ำและใช้พลังงานน้อยในการผลิต
• ฉนวนกันความร้อนจากเส้นใยธรรมชาติ เช่น ใยแก้ว ใยโพลีเอสเตอร์ หรือฉนวนใยกัญชง ที่ปลอดภัยต่อสุขภาพ
• วัสดุก่อสร้างช่วยประหยัดพลังงาน เช่น แผ่นกระจกอัจฉริยะ (Smart Glass) และโครงคอนกรีตหุ้มฉนวน (Insulated Concrete Framing)
• ผลิตภัณฑ์สำนักงานและอุปกรณ์ที่ทำจากวัสดุธรรมชาติ เช่น ปากกาและดินสอจากไม้ไผ่หรือพลาสติกชีวภาพ
• บรรจุภัณฑ์และวัสดุตกแต่งจากวัสดุชีวภาพและรีไซเคิล เช่น กระเบื้องที่ทำจากผักตบชวา หรือพลาสติกรีไซเคิลลายหินอ่อน
• วัสดุและผลิตภัณฑ์ที่ได้รับฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5 และฉลากคาร์บอนฟุตพรินต์

เพิ่มพื้นที่สีเขียว

พื้นที่สีเขียวช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานโดยการสร้างบรรยากาศที่สดชื่นและผ่อนคลาย ลดความเครียดของพนักงาน และปรับปรุงคุณภาพอากาศในสำนักงาน ทำให้พนักงานมีสมาธิและสุขภาพที่ดียิ่งขึ้น 

ตัวอย่างการออกแบบสำนักงานให้มีพื้นที่สีเขียว เช่น การจัดสวนแนวตั้ง (Vertical Garden) ที่ใช้ผนังหรือโครงสร้างแนวตั้งปลูกต้นไม้ ซึ่งเหมาะกับพื้นที่จำกัด ช่วยเพิ่มพื้นที่สีเขียวได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งยังช่วยกรองฝุ่นและปรับอุณหภูมิในอาคารได้ดี นอกจากนี้การเลือกต้นไม้ฟอกอากาศ เช่น พลูด่าง เฟิร์น หรือไทรใบสัก ยังช่วยทำให้อากาศภายในสำนักงานบริสุทธิ์และสร้างสภาพแวดล้อมที่ดีต่อสุขภาพของผู้ใช้งาน

ใช้ช่องเปิดอาคารเพื่อหมุนเวียนอากาศ

Natural Ventilation คือการระบายอากาศตามธรรมชาติผ่านช่องเปิดของอาคาร เช่น ประตู หน้าต่าง หรือช่องลม เพื่อให้ลมและอากาศไหลเวียนเข้ามาแทนที่อากาศร้อนหรืออากาศที่หมุนเวียนอยู่ภายใน โดยไม่ต้องพึ่งพาเครื่องปรับอากาศมากนัก การออกแบบนี้ช่วยลดการใช้พลังงานและสร้างความรู้สึกสบายแก่ผู้ใช้งาน ควบคุมความชื้นและอุณหภูมิในอาคารอย่างเป็นธรรมชาติ ทำให้อากาศสดชื่นและสุขภาพดีขึ้น

รู้จักการออกแบบตกแต่งภายในสำนักงานตามมาตรฐาน WELL และ LEED

ในการออกแบบตกแต่งภายในสำนักงานให้ได้ตามมาตรฐาน นอกจากได้รับรองจากกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมแล้ว ยังมีมาตรฐานสากลเพื่อรับรองว่าอาคารนี้ผ่านเกณฑ์การประเมินด้านสิ่งแวดล้อม คือ WELL และ LEED โดยมีรายละเอียดดังนี้

WELL Building Standard

WELL Building Standard คือมาตรฐานการรับรองอาคารที่มุ่งเน้นการส่งเสริมสุขภาวะและความเป็นอยู่ที่ดีของผู้อยู่อาศัย พัฒนาโดยสถาบัน International WELL Building Institute (IWBI) จากสหรัฐอเมริกา มาตรฐานนี้เน้นการออกแบบอาคารสำนักงานให้เหมาะกับสุขภาพกายและใจ รวมถึงสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น คุณภาพอากาศ น้ำ แสงสว่าง อุณหภูมิ โภชนาการ และสุขภาพจิต 

โดยเกณฑ์การประเมินครอบคลุมหลายด้านที่เกี่ยวข้องกับความเป็นอยู่ที่ดีของผู้อยู่อาศัย อาคารที่ได้รับการรับรองจะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตและสุขภาพของผู้ใช้งาน เช่น การตรวจสอบคุณภาพน้ำ อากาศ และการออกแบบมาตรฐานที่เอื้อต่อสุขภาพ มีระดับการรับรอง ได้แก่ Silver, Gold และ Platinum 

ตัวอย่างอาคารในประเทศไทยที่ได้รับการรับรองมาตรฐานจาก WELL Building Standard ได้แก่ ศูนย์วิจัย RISC by MQDC อาคารชินวัตร ทาวเวอร์ 3 ซีบีอาร์อี ประเทศไทย และ InterContinental Chiang Mai the Mae Ping Hotel

LEED (Leadership in Energy and Environmental Design)

LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) คือมาตรฐานการประเมินอาคารเขียวที่ได้รับการยอมรับทั่วโลก พัฒนาขึ้นโดยสภาอาคารเขียวสหรัฐอเมริกา (US Green Building Council – USGBC) เพื่อส่งเสริมการออกแบบและก่อสร้างอาคารที่ประหยัดพลังงานและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม จุดมุ่งหมายคือให้เจ้าของและผู้ดำเนินการมีความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมและใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ

เกณฑ์การประเมิน LEED ครอบคลุมหลายด้าน เช่น การออกแบบและก่อสร้างอย่างยั่งยืน การใช้น้ำและพลังงาน คุณภาพอากาศภายในอาคาร การใช้วัสดุและทรัพยากร การจัดการขนส่ง และนวัตกรรมทางการออกแบบ โครงการจะได้รับคะแนนตามการปฏิบัติตามข้อกำหนดและเครดิตที่เลือก สุดท้ายจะได้ระดับการรับรอง 4 ระดับ ได้แก่ Certified, Silver, Gold และ Platinum

ตัวอย่างอาคารในประเทศไทยที่ได้รับการรับรองมาตรฐานจาก LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) ได้แก่ เฟรเซอร์ส พร็อพเพอร์ตี้ (Frasers Property) ประเทศไทย อาคารสินธร อาคารไทยประกันชีวิต และ CW Tower 

เริ่มต้นออกแบบตกแต่งภายในสำนักงานสีเขียว ทำอย่างไร 

เมื่อทราบถึงเกณฑ์มาตรฐานในการชี้วัดแล้ว ส่วนสำคัญต่อมาคือการวางแผน เริ่มต้นออกแบบสำนักงานและตกแต่งภายในสำนักงานให้รักษ์โลกอย่างยั่งยืน เพื่อให้ตรงตามความต้องการและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากที่สุด โดยมีขั้นตอนดังนี้

สำรวจพื้นที่ และเข้าใจพฤติกรรมการใช้งานจริง

การสำรวจและทำความเข้าใจพฤติกรรมของผู้ใช้งานจริงอย่างละเอียด เป็นขั้นตอนที่ควรศึกษาก่อนออกแบบหรือตกแต่งภายในสำนักงาน เช่น การสร้างพื้นที่ Collaboration สำหรับการทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ และการจัดสรรพื้นที่ Private Working Space ให้พนักงานมีพื้นที่เงียบสงบสำหรับงานที่ต้องใช้สมาธิ นอกจากนี้ควรออกแบบพื้นที่ให้รองรับการเคลื่อนไหวและการพักผ่อนอย่างเหมาะสม เพื่อส่งเสริมสุขภาพกายและจิตใจในที่ทำงาน และเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานโดยรวม

วางแผนกับบริษัทรับออกแบบสำนักงาน

ในการออกแบบสำนักงานควรเลือกวางแผนกับบริษัทรับออกแบบสำนักงานที่มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการออกแบบหรือตกแต่งภายในสำนักงานที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม มีความเข้าใจในแนวทาง Green Office และมาตรฐานอาคารเขียวต่างๆ เช่น WELL หรือ LEED 

นอกจากนี้ควรเลือกทีมงานมืออาชีพที่สามารถให้คำปรึกษาและออกแบบได้ตรงกับความต้องการขององค์กร รวมถึงมีความสามารถในการเลือกใช้วัสดุที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมและเทคโนโลยีที่ช่วยประหยัดพลังงาน เพื่อให้สำนักงานมีประสิทธิภาพและสร้างสภาพแวดล้อมที่ดีต่อสุขภาพของพนักงานได้อย่างแท้จริง

ประเมินงบประมาณระยะสั้นและระยะยาว

สิ่งหนึ่งที่ขาดไม่ได้สำหรับการออกแบบ Green Office หรือสำนักงานสีเขียว คือการประเมินงบประมาณสำหรับการออกแบบ ควรเปรียบเทียบต้นทุนระหว่างวัสดุทั่วไปและวัสดุรักษ์โลกที่แม้จะมีราคาสูงกว่าในระยะสั้น แต่มีความยั่งยืนและช่วยลดค่าใช้จ่ายพลังงานในระยะยาว 

นอกจากนี้ควรคำนึงถึงผลตอบแทนการลงทุน (ROI) จากการประหยัดพลังงานซึ่งมักจะคืนทุนภายใน 3-5 ปี เช่น การใช้หลอดไฟ LED ระบบ HVAC ที่มีประสิทธิภาพ และวัสดุที่ลดการใช้พลังงาน ช่วยให้การลงทุนในสำนักงานสีเขียวมีความคุ้มค่าในระยะยาวและส่งเสริมความยั่งยืนขององค์กร

สรุป

Green Office คือการออกแบบและจัดการพื้นที่ทำงานให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ลดผลกระทบต่อโลก และส่งเสริมสุขภาพพนักงาน โดยใช้หลัก Passive Design ในการออกแบบตกแต่งภายในสำนักงาน ใช้วัสดุรีไซเคิล เพิ่มพื้นที่สีเขียว และระบายอากาศตามธรรมชาติ องค์กรสามารถขอรับรองตามมาตรฐานสากล เช่น WELL และ LEED ซึ่งเน้นเรื่องสุขภาพผู้ใช้งานและการประหยัดพลังงานตามลำดับ 

ในการเริ่มต้นทำ Green Office ต้องมีการสำรวจพื้นที่ วางแผนกับบริษัทที่มีประสบการณ์ และประเมินงบประมาณทั้งระยะสั้นและระยะยาวเพื่อผลลัพธ์ที่ยั่งยืน หากกำลังมองหาบริษัทรับออกแบบออฟฟิศ แนะนำ KOKUYO ที่มีบริการออกแบบครบวงจรที่พิถีพิถันในทุกรายละเอียด ภายใต้มาตรฐานญี่ปุ่น ช่วยยกระดับพื้นที่ทำงานผ่านผู้เชี่ยวชาญคอยให้คำปรึกษาตั้งแต่ต้นจนจบ เพื่อตอบโจทย์ทุกความต้องการและทุกความเป็นไปได้อย่างเต็มศักยภาพ 

FAQ – คำถามที่พบบ่อย

การตกแต่งภายในสำนักงานให้เป็น Green Office เป็นสิ่งที่กำลังได้รับความนิยมในปัจจุบัน เนื่องจากทุกคนต่างตระหนักถึงสิ่งแวดล้อมและการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืนมากขึ้น แต่หลายคนอาจมีข้อสงสัยอยู่ วันนี้จึงได้รวบรวมคำถามที่พบบ่อยมาพร้อมกับคำตอบเพื่อช่วยให้เข้าใจมากขึ้น